Agnes van Rome
Afbeelding
Collectie Stad Antwerpen, MAS
Andere afbeeldingen
https://anet.be/record/opacrgpc/tg:ruus:47/N
Tekst
De H. Agnes kwam uit een rijke Romeinse familie. Zij stierf op 12-jarige leeftijd de marteldood (ca. 305). Omdat ze een huwelijk afwees, werd ze in een bordeel geplaatst, maar haar naaktheid werd bedekt door haar snel groeiend hoofdhaar. Daarna werd ze in het vuur gegooid dat doofde op haar gebed. Tenslotte werd haar keel met een zwaard doorboord. Acht dagen na haar dood verscheen ze aan haar ouders met een lam aan haar zijde.
Met dit dier wordt zij steevast afgebeeld. Niet alleen als een verwijzing naar haar naam (het Latijnse agnus betekent lam), ook als symbool van zuiverheid en onschuld. Aan haar voeten bevinden zich vlammen of ligt een zwaard. Dat houdt ze soms in de hand of anders steekt het door haar keel. Andere attributen zijn een palmtak (symbool van martelaarschap) of een witte lelie (symbool van zuiverheid). Soms draagt ze een martelaarskroon, soms houdt ze die op een doek in haar handen (de twee kronen van maagdelijkheid en martelaarschap).
De H. Agnes is de patrones van kinderen, jonge meisjes en maagden, van verliefden en verloofden en van de hoveniers omdat een tuin doet denken aan de hortus conclusus, de afgesloten tuin, een symbool van maagdelijkeid.
Ze is de beschermheilige van kuisheid en meisjestehuizen. In Nederland dragen scholen soms haar naam. In Vlaanderen werd haar feestdag neetendag of nietendag genoemd, naar Sint-Agneet of Sint-Agniet. Mannen gaven dan een geschenkje aan het meisje op wie ze verliefd waren.
De H. Agnes werd aangeroepen tegen hoofd- en keelpijn (o.a. in Ieper). Zij behoort ook tot de groep van de XXXVI heiligen (zie H. Genoveva).